Strona główna -> Krainy turystyczne -> Puszcza Wkrzańska

Informacje:

Puszcza Wkrzańska to rozległy kompleks leśny położony w bezpośrednim sąsiedztwie Szczecina. Jej naturalne granice tworzą: od wschodu Roztoka Odrzańska, od północy Zalew Szczeciński, od południa miasto Szczecin; na zachodzie puszcza przekracza granicę państwową i ciągnie się aż do linii Pasewalk - Ueckermünde. Całkowita powierzchnia Puszczy Wkrzańskiej wynosi około 1550 km2, z czego po stronie polskiej znajduje się tylko 337 km2. Nazwa puszczy wywodzi się od rzeki Wkry, a także plemienia Wkrzan zamieszkującego kiedyś te tereny.
Pod względem przyrodniczym Puszcza Wkrzańska stanowi mieszankę środowisk. W przeważającej części leży na terenie równinnym (wyjątkiem są Wzniesienia Szczecińskie) urozmaiconym jeziorami, rzekami, łąkami leśnymi, wydmami, bagnami, torfowiskami, a także osadami ludzkimi. Najbardziej wyraźny zespół wydm stanowią Komorze Góry (41 metrów n.p.m.) i Piaskowa Góra (37 metrów n.p.m.), natomiast większe obszary torfowiskowe znajdują się nad rzeczką Karpiną i w okolicach jeziora Świdwie.
Wzniesienia Szczecińskie są wyraźnym zespołem wzgórz obejmujących w znaczącej części peryferyjne dzielnice północnego Szczecina. Składają się z dwóch kompleksów: Wzgórz Warszewskich i Wału Bezrzecze - Siadło (inaczej Wału Stobniańskiego). Wzgórza Warszewskie osiągają wysokość 100-110 metrów n.p.m., a w punkcie kulminacyjnym - na Wieleckiej Górze - 131 metrów n.p.m.
W części należącej do Polski znalazły się najlepiej zachowane fragmenty puszczy. Około 80% powierzchni to bory sosnowe. Porastają one prawie całą środkową i północną część. Na południu i zachodzie więcej jest lasów mieszanych bukowo-sosnowych, a tam gdzie gleba jest bogatsza nawet czyste buczyny i dąbrowy. Na podmokłych gruntach rosną olszyny z domieszką brzozy. Znajdują się tutaj także torfowiska typu atlantyckiego z brzozą omszoną. Dzisiejsze lasy są w przeważającej części sadzone przez człowieka, ale z zachowaniem naturalnych struktur gatunkowych. Świadczą o tym starodrzewia sosnowe w południowej części. Rosną tam sosny mające ponad 150 lat. Tam, gdzie formacją naturalną był las liściasty i mieszany, rosną stare okazy drzew, np. dąb Bogusława liczy 600 lat.
Puszcza to nie tylko lasy. Przez jej teren płyną trzy niewielkie rzeczki: Gunica, Karpinka i Grzybnica. Rozlewając się w obniżeniach terenu tworzą przebogate w roślinność łąki torfowe i bagna. Z tych biotopów korzystają różne grupy zwierząt, głównie owady, gady, płazy i ptaki. Rzeczki zasilają jeziora, których w puszczy jest osiem: Myśliborskie Małe i Wielkie, Karpino, Piaski, Stolsko, Świdwie, Głębokie i Bartoszewo.
Puszcza jest miejscem krzyżowania się szlaków przelotu ptaków w kierunkach południkowym i równoleżnikowym. W okresie przelotów niebo zapełnia się tysiącami małych przybyszów. Na obszarze tym odnotowano obecność ponad 170 gatunków ptaków, w tym blisko 120 lęgowych. W wilgotnych drzewostanach gnieżdżą się pary orlików. Na potężnych sosnach budują gniazda orły bieliki. Rzadkim ptakiem, wpisanym do światowej czerwonej księgi zwierząt ginących, jest kania ruda. Najmniejszy z sokołów - kobuz wykorzystuje na lęgi stare gniazda wron. W lasach gnieździ się kilka par trzmielojada. Wśród licznych mieszkańców puszczy na wymienienie zasługują: słonka, zniczek, muchówka mała, gil, krętogłów, sowy - puszczyk i uchatka. W odstojnikach pobliskich zakładów chemicznych spotkać można rzadkie ptaki przylatujące ze wschodu i zachodu, jak ciepłolubne ohary, szablodzioby, rybitwy wielkodziobe.
W puszczy znajduje się unikatowy w świecie, wpisany na listę międzynarodowej Konwencji Ramsar, rezerwat ptactwa wodnego i błotnego "Świdwie". W Bolkowie, przy południowym brzegu jeziora, działa Stacja Ornitologiczna Świdwie. Z osobliwości występują tu: żurawie, wilgi, błotniaki - stawowy i łąkowy, strumieniówki, derkacze, gęsi - zbożowa, gęgawa i białoczelna, bataliony i wiele innych.
W puszczy żyli i żyją ludzie. Tereny te były zasiedlane już w czasach prehistorycznych. Świadczą o tym odkryte obiekty archeologiczne, m.in. obozowisko z VII-VI w. p.n.e. w okolicach Tanowa, wczesnośredniowieczne prasłowiańskie grodziska i kurhanowe cmentarzysko z IX w. znajdujące się koło Dobrej.
W czasach nam już bliższych piękno krajobrazu i lasów przyciągało tu możnych, którzy budowali pałace i rezydencje. Zachowały się niektóre z nich, np. pałac w Stolcu. Najczęściej jednak o ich istnieniu świadczą zabytkowe dziś parki. W pałacowym parku w Stolcu rośnie największy cis na Pomorzu Zachodnim, którego obwód dochodzi do 2,5 m.
Przez puszczę prowadzi wiele kilometrów szlaków turystycznych, dostępnych także dla rowerzystów i amatorów jazdy konnej (na obszarze puszczy jest kilka ośrodków jeździeckich).